Các trang thống kê như CoinMarketCap hay CoinGecko liệt kê hàng chục nghìn đồng coin. Phần lớn gần như không ai dùng. Chỉ một phần rất nhỏ có người dùng thật, đội ngũ phát triển hoạt động đều đặn và lịch sử vài năm.
Gọi là altcoin không nói lên chất lượng, chỉ cho biết nó không phải Bitcoin. Điều quan trọng là dự án làm gì và ai được hưởng lợi.
Các nhóm altcoin
Có thể chia thành bốn nhóm: coin gốc của các blockchain riêng (Solana, Cardano, Avalanche), token của ứng dụng (Uniswap, Aave), stablecoin và memecoin. Ngoài ra còn có coin thanh toán như Litecoin và token hạ tầng như Chainlink.
Memecoin
Dogecoin ra đời năm 2013 như một trò đùa từ meme trên mạng. Giờ đây có hàng nghìn memecoin không có công dụng kỹ thuật, chỉ sống nhờ độ nóng. Chuyện tăng hàng chục lần trong vài ngày rồi rơi về gần bằng không là bình thường. Nhiều memecoin được tạo trong vài phút trên các nền tảng phát hành token, và không ít đồng sinh ra chỉ để "xả hàng" cho người mua sau.
Những câu hỏi nên đặt ra
Dự án có sản phẩm thật sự được dùng không? Token phân bổ cho ai, phần bị khóa khi nào được mở? Mã nguồn có công khai và được kiểm toán không? Đội ngũ có công khai danh tính không? Càng nhiều câu không có lời đáp, rủi ro càng lớn. Những lời mời "x100", "kèo thơm" trong các nhóm Telegram nên được xem là dấu hiệu cảnh báo.
Tokenomics
Tokenomics là luật kinh tế của token: tổng cung, phân bổ, lạm phát và lịch mở khóa. Khi đội ngũ và nhà đầu tư sớm nắm nhiều token và được mở khóa dần, thị trường thường chịu áp lực bán. Vì vậy định giá pha loãng hoàn toàn (FDV) đáng xem hơn vốn hóa lưu hành.